Amri Kumi – Amri ya Kumi
Kifungu cha Biblia: Kutoka 20:17
“Usitamani chochote kilicho cha jirani yako.”
Ndugu wapendwa, katika mahubiri ya 11 ya leo tutaangalia Amri ya Kumi: “Usitamani chochote kilicho cha jirani yako.”
“Jirani” si waumini wenzetu pekee, bali ni kila aliye karibu nasi, wakiwemo jamaa na wasioamini. Amri ya kutotamani chochote kilicho cha jirani yako inamaanisha mengi zaidi ya kutotamani mali ya wengine; inatuita tuache tamaa zote za dunia. Tamaa ya mwanadamu haina mwisho. Haidhuru tunamiliki kiasi gani, mara chache husema kinatosha, bali huendelea kutafuta zaidi. Hata tukipata mali nyingi sana, kiu ya mioyo yetu haimaliziki. Kama vile mito isivyoweza kuijaza bahari, ndivyo mioyo yetu inavyoendelea kutafuta kilicho bora zaidi.
Mungu hatuiti tutafute vitu vya dunia vinavyoharibika, bali tuyatafute yaliyo juu. Furaha na utimilifu wa kweli hupatikana tunapojaza mioyo yetu tumaini la uzima wa milele na mbinguni. Yesu alisema katika Luka 12:15, “Akawaambia, Angalieni, jilindeni na choyo chote; maana uzima wa mtu haumo katika wingi wa vitu vyake alivyo navyo.” Ujumbe wa leo uwasaidie kutambua kilicho na thamani kweli. Tafuteni utukufu wa mbinguni usioharibika na wa milele badala ya kuupenda ulimwengu na tamaa zake. Ndugu wapendwa, wazia umetembelea nyumba ya jirani na kugundua kwamba ana utajiri mwingi sana.
Unapoiona nyumba kubwa na ya kupendeza iliyojaa hazina adimu, huwezi kujizuia kusifu uzuri wake na kustaajabu. Lakini wakati mwingine kustaajabu huko hugeuka kuwa mawazo kama, “Laiti ningekuwa na nyumba kama hiyo! Laiti ningekuwa tajiri namna hiyo!” Sisi waumini waaminifu huenda tusiibe mali ya mtu mwingine, lakini tamaa ya kumiliki vitu hivyo inaweza kuotesha choyo mioyoni mwetu. Choyo hicho kikiendelea kukaa ndani yetu, hatimaye kinaweza kutuongoza kwenye dhambi. Yakobo 1:15 inasema, “Tamaa ikiisha kuchukua mimba huzaa dhambi, na ile dhambi ikiisha kukomaa huzaa mauti.” Choyo hakihusu mali tu; kinajumuisha pia tamaa ya macho, tamaa ya mwili na kiburi cha uzima—vyote vimekita mizizi katika hamu ya kuupenda ulimwengu. Tunaweza kuwaonea wengine wivu kwa sura, hali ya kifedha au mamlaka yao, kisha tukachukizwa na vile tunavyokosa. Choyo cha namna hiyo kinaweza kusababisha uongo, wizi, uzinzi, unyang’anyi, ulaghai, ubadhirifu na hata uuaji. Kinaweza kuleta uadui kati ya ndugu, wazazi, watoto au wenzi wa ndoa. Choyo hutuzuia kufurahia kweli na mara nyingi hutufanya tuwaonee wivu walio na zaidi yetu.
1 Timotheo 6:10 inasema, “Maana shina moja la mabaya ya kila namna ni kupenda fedha; wengine hali wakiitamani hiyo wamefarakana na imani, na kujichoma kwa maumivu mengi.” Mstari huu unaonyesha kwamba hata wanaodai kumwamini Mungu wanaweza kupotoshwa na choyo na dhambi. Biblia ina mifano mingi. Wakati wa kuteka Kanaani, mtu mmoja aliyeitwa Akani aliiba dhahabu, fedha na vazi zuri kutoka kwenye nyara za vita vya Yeriko na kuvificha. Alijua nyara zote zilitengwa kwa ajili ya Mungu, lakini alishindwa na jaribu akaiba kwa siri. Kwa sababu hiyo, Akani, familia yake yote na mifugo yake waliangamizwa. Katika 2 Wafalme 5, Gehazi mtumishi wa Elisha alichochewa na tamaa ya fedha na mavazi. Alimdanganya Naamani na kumwambia uongo Elisha mtumishi wa Mungu, na hatimaye akapatwa na ukoma. Vivyo hivyo, Anania na Safira waliuza shamba lao wakikusudia kumtolea Mungu mapato yake, lakini walipopokea fedha, choyo kikaanza mioyoni mwao.
Walificha sehemu ya fedha na kumwambia Petro uongo kwamba walileta fedha zote. Uongo huo uliochochewa na choyo ulikuwa sawa na kumdanganya Roho Mtakatifu, nao ukasababisha laana na hatimaye vifo vyao. Ndugu wapendwa, mtu akifurahia au kuupata ulimwengu wote, kuna faida gani akipoteza maisha yake? Mtu asiye na utajiri wala umaarufu duniani, lakini anamwamini Bwana na ana uzima wa kweli, ndiye tajiri kweli. Katika Luka 16 tunapata mfano wa tajiri na ombaomba. Tajiri alivaa mavazi mazuri na kuishi kwa anasa, lakini Lazaro ombaomba aliishi maisha ya kusikitisha, akiomba makombo kutoka mezani pa tajiri. Alikuwa mnyonge sana hata mbwa wakaja kulamba vidonda vyake. Watu wakiombwa kuchagua, wengi wangechagua maisha ya tajiri.
Hata hivyo, kwa kuwa hakumwamini Mungu wala kutumaini mbinguni, raha za dunia ndizo pekee alizokuwa nazo. Hakujua kuwapa wengine wala kujiwekea hazina mbinguni; alikazia tu kutimiza tamaa zake. Kinyume chake, Lazaro aliishi kwa unyenyekevu, akimheshimu Mungu moyoni na kutumaini mbinguni. Mwishowe wote walikufa, lakini hatima zao zilitofautiana kabisa. Malaika walimchukua Lazaro hadi kifuani mwa Abrahamu, huku tajiri akishuka kuzimu kuteseka milele. Katika moto wa kuzimu, tajiri alitamani hata tone moja la maji lipoze ulimi wake, lakini hata tamanio hilo dogo halikutimizwa. Akipata nafasi nyingine, je, tajiri angechagua maisha yale yale au ya Lazaro? Bila shaka angechagua wokovu. Ukiwa na imani na ufahamu wa kiroho, hutapoteza furaha na shukrani za wokovu haidhuru hali yako iwe ngumu kiasi gani. Wale wanaomheshimu Mungu na kutembea nuruni wanaweza kupokea baraka tele, hata kama waliwahi kuishi kama Lazaro. Kwa kuwa Yesu, Bwana wetu tajiri na mwenye mamlaka, alichukua umaskini wetu wote, nasi tunaweza kupokea baraka tele tunapoishi kwa imani.
Jambo kuu ni kwamba uzima wa milele ni muhimu zaidi kuliko baraka za dunia, hata tusipozipata. Wenye imani ya kweli hawatikiswi na maisha ya unyenyekevu duniani. Wengine wanaweza kujiuliza kwa nini watu fulani hawabarikiwi licha ya imani yao ya kujitoa. Lakini hawana haja ya kuwa na wasiwasi. Mtu yeyote anayeishi kwa uaminifu katika imani hapungukiwi baraka; Mungu huwapa watoto wake waaminifu yaliyo bora zaidi. Hata hivyo, baraka zina mpangilio wake. 3 Yohana 1:2 inasema, “Mpenzi, naomba ufanikiwe katika mambo yote na kuwa na afya yako, kama vile roho yako ifanikiwavyo.” Ni muhimu kwanza kupokea baraka ya nafsi kustawi. Tunapoondoa dhambi mioyoni mwetu na nafsi zetu kustawi kama watoto wa Mungu, tunaweza kufurahia utukufu wa milele mbinguni na kuwa na afya njema duniani. Hiyo ndiyo kanuni ya ulimwengu wa kiroho. Nafsi iliyo maskini kiroho ikipata utajiri, si lazima uwe baraka. Utajiri zaidi unaweza kuchochea tamaa zinazozaa dhambi na kumfanya mtu aondoke kwa Mungu. Wakati wa magumu, humtegemea Mungu na kumpenda kwa dhati, lakini hali hubadilika wanapopata baraka za mali na kuanza kuelekeza mawazo yao kwenye tamaa za dunia. Hutoa visingizio kama kuwa na shughuli nyingi ili kujitenga na Mungu, hutumia muda mchache kanisani na kupuuza maombi. Walipokuwa na mapato madogo walitoa zaka kwa furaha, lakini mapato yanapoongezeka na zaka pia kuongezeka, husita kuitoa. Moyo unapoharibika, huenda mbali zaidi na Neno la Mungu na kufanana na dunia. Hata hivyo, nafsi iliyostawi haitamani mambo ya dunia.
Hata wanapobarikiwa kwa utajiri au heshima ya dunia, hawashindwi na tamaa zake wala hawamnung’unikii au kumwekea Mungu kinyongo kwa kukosa mali za dunia. Badala yake, wanaweza kutoa mali zao na hata maisha yao kwa hiari kwa ajili ya Mungu. Mtume Paulo alibaki mwaminifu. Alivumilia mateso mengi, njaa, baridi na majaribu mbalimbali, lakini hakukubali magumu hayo yamzuie. Wafilipi 4:11–13 inasema, “Si kwamba nasema haya kwa kuwa nina mahitaji; maana nimejifunza kuwa radhi na hali yo yote niliyo nayo. Najua kudhiliwa, tena najua kufanikiwa; katika hali yo yote, na katika mambo yo yote, nimefundishwa kushiba na kuona njaa, kuwa na vingi na kupungukiwa. Nayaweza mambo yote katika yeye anitiaye nguvu.” Akiwa na furaha ya wokovu na utimilifu wa upendo wa Mungu, mtume Paulo aliweza kushukuru katika kila hali na kumtumikia Mungu kwa shukrani.
Mkiukuza mtazamo huohuo, ninyi pia mnaweza kupokea baraka tele duniani. Ndugu wapendwa, baraka ya nafsi kustawi ni muhimu kuliko baraka za dunia na inapaswa kuwa kipaumbele chetu cha kwanza. Haimaanishi kwamba lazima tuishi katika magumu daima au kwamba matamanio yetu mengine hayatatiwa maanani mpaka tukue kiroho. Tunapoitafuta kweli kwa bidii kulingana na imani yetu na kuomba kwa imani, Mungu hutupatia mahitaji yetu kwa wakati unaofaa. Kila jambo lina wakati na mahali pake. Huenda tukaomba majibu ya haraka, lakini Mungu anajua yaliyo bora na anaweza kutusubiri ili tupokee baraka kubwa zaidi. Tukilitafuta jambo kwa imani kweli, tutaendelea kuomba bila kukoma mpaka ombi letu litimizwe. Lakini tukiomba kwa choyo na zaidi ya kipimo cha imani yetu, huenda tusipokee imani ya kiroho wala majibu, haidhuru tunaomba kiasi gani. Yakobo 4:2–3 inasema, “Mwatamani wala hamna kitu; mwaua na kuona wivu wala hamwezi kupata; mwashindana na kufanya vita; hamna kitu kwa kuwa hamwombi. Hata mwaomba wala hampati kwa sababu mwaomba vibaya, ili mvitumie kwa tamaa zenu.” Mstari huu unaonyesha kwamba Mungu hawezi kujibu maombi tunapomwomba kwa nia za ubinafsi.
Ni kama mzazi anayekataa kumpa mtoto wake pesa za matumizi kwa ajili ya mambo mabaya badala ya masomo. Kwa hiyo, mnapoomba jambo, hakikisheni kwamba maombi yenu yanapatana na mapenzi ya Mungu na yanaongozwa na Roho, badala ya mawazo ya mwili. Ndugu wapendwa, huenda mkajiuliza kwa nini tunazungumzia maombi tunapojifunza amri, “Usitamani chochote kilicho cha jirani yako.” Ili watoto wake waache tamaa na kujitahidi kuwa watakatifu, Mungu anataka wafurahie baraka tele. Maombi ni muhimu ili kupokea majibu na baraka na kujaza mioyo yetu tumaini la mbinguni. Mungu anataka tuombe katika Roho. Yuda 1:20 inasema, “Bali ninyi, wapenzi, mkijijenga juu ya imani yenu iliyo takatifu sana, na kuomba katika Roho Mtakatifu.” Waefeso 6:18 pia hutusihi “kuomba sikuzote katika Roho.” Roho Mtakatifu anaujua moyo wa Mungu na kuelewa kina chake; kwa hiyo kuomba chini ya mwongozo wake kunapatana na mapenzi ya Mungu na kunampendeza. Mnapoomba katika Roho, maombi yenu hujibiwa upesi, nafsi zenu hustawi na matamanio ya mioyo yenu hutimizwa. Jambo muhimu zaidi katika kuomba katika Roho ni kuomba kwa unyofu na moyo wote. Mtoleeni Baba maombi ya dhati kutoka moyoni kila wakati na kutafuta nguvu kwa bidii.
Nguvu hizo ni pamoja na uwezo wa kuponya, nguvu ya kuushinda ulimwengu kwa tumaini la mbinguni na imani ya kumshinda adui. Ni muhimu pia kutafuta nguvu ya moto ya maombi ili kuomba kwa msukumo wa Roho Mtakatifu, uwezo wa kuwapenda adui zenu, nguvu ya kuishi kulingana na Neno na uwezo wa kuacha mawazo ya mwili na kufikiri kiroho. Mnapotafuta nguvu hizi za kiroho na kuomba kwa unyofu, hata wale ambao mwanzoni hupata shida kuomba watajazwa Roho Mtakatifu hatua kwa hatua. Mara nyingi hali hii huitwa “kuzamishwa katika maombi”; maombi hutiririka kwa urahisi, hata mada za maombi zisizotarajiwa zikitoka. Katika maombi hayo mnaweza kuomba kwa sauti kwa muda mrefu bila kuchoka; badala yake mnapata nguvu mpya.
Jaribuni kuomba hivi katika mkutano wa maombi ya Danieli. Kujilazimisha kutunga mawazo ya maombi na kujaza muda tu kunaweza kuchosha, lakini mkiomba kwa sauti kutoka moyoni na kujazwa Roho Mtakatifu, itakuwa vigumu kuacha kuomba. Kwa njia hii mtapokea majibu haraka na kujaza mioyo yenu furaha. Jambo jingine muhimu katika kuomba katika Roho ni kujazwa Neno la Mungu. Mnapolishwa Maandiko, Roho Mtakatifu anaweza kuyaongoza maombi yenu kwa uwazi na kwa namna hususa. Mkiyachukulia mahubiri ya kila juma kuwa chakula cha kiroho na kuomba kwa sauti kutoka moyoni kila siku, mwaka mmoja utatosha kabisa kwa kutakaswa. Maombi ya Danieli yatatosha kwa mahitaji binafsi. Maombi ya bidii yanapoongezeka, choyo na dhambi zinaweza kuondolewa, na imani ya kupokea chochote mnachoomba hukua. Maombi zaidi yanahitajika ili kupokea nguvu ya Neno inayobadilisha roho, uwezo wa kuponya na nguvu zaidi. Ndugu wapendwa, acheni tamaa zote za dunia na kukuza mioyo ya kuridhika, iliyojaa shukrani na furaha daima huku mkitumaini mbinguni. Ninaomba katika jina la Bwana muombe kwa bidii katika Roho, mtakaswe upesi na kutafuta yale yanayompendeza Mungu ili mpokee majibu tele. Ndugu wapendwa, leo tunahitimisha mfululizo wa Amri Kumi.
Mungu alitupa amri hizi si ili kutulemea, bali ili kutubariki kikamilifu mwilini na rohoni. Bila amri hizi tusingejua jinsi ya kufanana na Mungu au kupokea baraka zake. Kupitia amri hizi tunajifunza kumheshimu Mungu, kupokea majibu ya maombi yetu na baraka, na kujua jinsi ya kufikia mahali pa utukufu mkuu zaidi mbinguni. 1 Yohana 3:21–22 inasema, “Wapenzi, mioyo yetu isipotuhukumu, tuna ujasiri kwa Mungu; na lo lote tuombalo, twalipokea kwake, kwa kuwa twazishika amri zake, na kuyatenda yapendezayo machoni pake.” Natumaini mtazipokea kikamilifu amri za Mungu kwa furaha na shukrani, si kwa wajibu tu.
Mpokee baraka zote alizoahidi, muwe watu wa pekee wanaomtukuza Mungu na hatimaye kuingia mbinguni penye utukufu mkuu zaidi.
